Porady dotyczące użytkowania biżuterii

Poniższe wskazówki pomagają zachować estetykę i trwałość biżuterii na co dzień, jednak nie zastępują okresowej renowacji w profesjonalnym zakładzie jubilerskim. Fachowa renowacja obejmuje m.in. mycie w specjalistycznych urządzeniach, odnowienie powierzchni, polerowanie, rodowanie lub złocenie (jeśli jest wymagane), odnawianie napisów, regulację zapięć oraz kontrolę opraw kamieni.

Codzienne czyszczenie – co można zrobić samodzielnie

Biżuterię można okazjonalnie czyścić w warunkach domowych, zachowując szczególną ostrożność:

bardzo miękka szczoteczka (np. dziecięca) z dodatkiem delikatnego płynu do naczyń,
miękka bawełniana lub flanelowa ściereczka, lekko zwilżona wodą,
letnia woda (nigdy gorąca).

Po czyszczeniu wyrób należy dokładnie opłukać i osuszyć miękką ściereczką, unikając pocierania kamieni.

Czego absolutnie nie robić podczas czyszczenia

Nie wolno czyścić biżuterii:

środkami ściernymi lub mleczkami czyszczącymi (np. CIF),
mydłem w kostce – jego resztki mogą osadzać się w oprawach,
w gotującej się wodzie,
w środkach czyszczących dłużej niż zaleca producent,
preparatami silnie żrącymi (np. Domestos, „Kret”),
ultradźwiękowymi urządzeniami bez konsultacji z jubilerem (szczególnie przy kamieniach naturalnych).

Zasady prawidłowego użytkowania biżuterii

Aby uniknąć przyspieszonego zużycia lub uszkodzeń, nie zaleca się:

noszenia na jednym palcu pierścionka zaręczynowego i obrączki (najczęściej prowadzi to do podcinania i deformacji),
wykonywania prac domowych i przygotowywania posiłków w biżuterii zakładanej na palce,
noszenia biżuterii podczas snu, ćwiczeń fizycznych, prac ogrodowych lub kąpieli,
samodzielnych prób prostowania, lutowania lub napraw uszkodzonych wyrobów – grozi to trwałym zniszczeniem oprawy lub kamienia.

Przechowywanie biżuterii – często pomijany, a kluczowy element

Biżuterię należy przechowywać oddzielnie, najlepiej w miękkich przegródkach lub woreczkach.
Wyroby z kamieniami nie powinny stykać się ze sobą – nawet diamenty mogą rysować inne kamienie i metale.
Perły i korale najlepiej przechowywać w oddychających etui (nie w szczelnych plastikowych opakowaniach).

Użytkowanie wybranych rodzajów biżuterii

Perły i biżuteria z perłami

Nie wolno myć pereł żadnymi detergentami.
Perły są wrażliwe na kosmetyki, perfumy i pot.
Zniszczona lub zmatowiona powierzchnia pereł w większości przypadków nie nadaje się do odnowienia.

Korale i biżuteria z koralami

Nie wolno stosować detergentów ani alkoholu.
Korale są materiałem organicznym o niskiej odporności chemicznej.
Uszkodzenia powierzchni często są nieodwracalne.

Diamenty i brylanty

Nie należy uderzać w kamień twardymi przedmiotami w celu „sprawdzenia twardości”.
Diamenty posiadają naturalne płaszczyzny łupliwości – uderzenie w odpowiednim miejscu (np. w kolet) może spowodować pęknięcie lub rozłupanie kamienia.

Słownik pojęć jubilerskich

Rodowanie

Rodowanie to pokrywanie powierzchni złota lub srebra cienką warstwą rodu.

Zastosowanie:

nadanie biżuterii śnieżnobiałego koloru,
zabezpieczenie srebra przed śniedzeniem,
ochrona przed reakcjami alergicznymi (rod nie uczula).

Zalety:

jaśniejszy odcień białego złota,
większy kontrast między elementami z różnych stopów,
szybka i niedroga forma renowacji,
możliwość usunięcia powłoki.

Wady:

powłoka ulega naturalnemu ścieraniu,
trwałość zależy od intensywności użytkowania i rodzaju wyrobu.

Złocenie (pozłacanie)

Złocenie polega na pokrywaniu powierzchni cienką warstwą złota.

Zastosowanie:

podniesienie intensywności barwy złota,
estetyczna renowacja powierzchni,
pokrywanie metali nieszlachetnych.

Rodzaje złocenia:

na żółto,
na czerwono.

Zalety:

szybki efekt wizualny,
stosunkowo niska cena,
możliwość ponownego złocenia.

Wady:

powłoka z czasem się ściera,
trwałość zależna od użytkowania.