Jaka próba złota na obrączki?

Tomasz Krawceniuk, J&A Wrocław

J&A Pracownia Jubilerska · Wrocław
—  Poradnik jubilerski

Jaka próba złota
na obrączki?

Tomasz Krawceniuk  —  gemmolog GIA, mistrz złotnictwa  ·  Pracownia J&A, Wrocław

Obrączki kupujecie raz. Przynajmniej taka jest teoria. W praktyce co jakiś czas ktoś wraca do pracowni z pytaniem jak naprawić, powiększyć, zmniejszyć — albo co zrobić z obrączką, która po kilku tygodniach noszenia zrobiła się szarobura. To nie jest bajka — to efekt złota niskiej próby. I to od tego zacznijmy.

Pytanie o próbę złota na obrączki pojawia się przy wyborze prawie zawsze. Często pada w jednym zdaniu z pytaniem o cenę. I choć budżet ma znaczenie — warto wiedzieć co tak naprawdę kryje się za każdą liczbą wybitą na wewnętrznej stronie obrączki.

—   —   —

Co oznacza próba złota — jeden rząd wielkości

Próba złota mówi jak dużo czystego złota zawiera stop. Złoto próby 585 to 58,5% czystego złota — reszta to metale, które nadają mu twardość, kolor i wytrzymałość. Czyste złoto (próba 999) jest zbyt miękkie na biżuterię — zarysowałoby się przy pierwszym kontakcie z twardszym materiałem.

Domieszkami są najczęściej: miedź, srebro, cynk, pallad. To one decydują nie tylko o twardości, ale i o kolorze — stąd białe złoto, różowe złoto, złoto czerwone czy palladowe.

PróbaZawartość złotaDostępne koloryDla kogo
333 / 37533–37,5%żółtyNie polecamy na obrączki
417 / 50041,7–50%żółtyBardzo rzadko stosowane
58558,5%żółty, biały, różowy, czerwony, palladowyWiększość par — złoty standard
75075%żółty, biały, różowy, czerwony, palladowyKlienci premium, alergicy
950 Platyna95% PtNaturalny białyAlergicy, minimaliści, luksus

Próby 333 i 375 — szczera opinia z pracowni

Obrączek z tych prób nie polecamy. Mówię to wprost, bo klienci powinni wiedzieć co kupują.

Złoto próby 333 zawiera zaledwie 33,3% czystego złota. Ponad dwie trzecie stopu to metale nieszlachetne — miedź, cynk, srebro — które reagują z potem, kwasami w kosmetykach i codziennym środowiskiem. Efekt? Obrączka po kilku tygodniach noszenia zaczyna ciemnieć i robi się szarobura.

Przyszła do nas pani z obrączką, która po paru tygodniach zrobiła się bura. Była przekonana, że coś się zepsuło albo że obrączka jest podrabiana. Nic z tych rzeczy — to był po prostu efekt niskiej próby złota reagującego z potem i kosmetykami.

Czasem takie obrączki są dodatkowo złocone — wyglądają świetnie w witrynie. Ale jak złocenie zejdzie, zaczyna się ciemnienie. Można złocić ponownie, ale to usuwanie objawu, nie przyczyny.

Próby 417 i 500 istnieją, ale są praktycznie niestosowane — nie mają ani zalet niskiej ceny, ani jakości wyższych prób.

Próba 585 — złoty standard na polskich obrączkach

Zdecydowana większość obrączek które wykonujemy to złoto 585. I nie jest to przypadek — ta próba łączy w sobie to co najważniejsze: wygląd, trwałość i cenę.

58,5% czystego złota to wystarczająco dużo, żeby stop zachowywał głęboki kolor i odporność na ciemnienie. Jednocześnie domieszki nadają obrączce odpowiednią twardość na codzienne użytkowanie.

Dostępność kolorów w 585 jest pełna: żółty, biały rodowany, różowy, czerwony, palladowy — a także kombinacje dwóch lub trzech kolorów w jednej obrączce.

Białe złoto wymaga odświeżenia rodu co jakiś czas. U jednej osoby rod trzyma pół roku, u innej dwa lata — zależy to od sposobu użytkowania, kosmetyków i stylu życia. Optymalnie: odnowienie raz na rok.

Próba 750 — dla kogo ma sens?

Złoto próby 750 zawiera 75% czystego złota. Ma głębszy, bogatszy kolor niż 585 — szczególnie wyraźny w żółtej wersji. To wybór dla klientów, którym zależy na najwyższej klasie materiału albo którzy mają wrażliwą skórę — wyższa zawartość złota oznacza mniej domieszek, które mogą uczulać.

Warto wiedzieć, że praca złotnika przy 585 i 750 jest praktycznie taka sama. Różnica pojawia się przy zużyciu — 750 zużywa się nieco szybciej niż 585, bo jest trochę miększe. Ale to różnica niewielka i przy średnio intensywnym użytkowaniu obrączki — bez znaczenia.

Platyna — luksus, który ma swoje zasady

Platyna jest wybierana głównie z dwóch powodów: prestiż i alergia. I oba są uzasadnione — ale trzeba wiedzieć kilka rzeczy zanim się zdecyduje.

Mit: „platyna jest twardsza niż złoto”. Tak — ale tylko jeśli porównamy czystą platynę z czystym złotem. Z biżuterią tak nie jest. Platyna próby 950 jest miększa niż złoto 585. Oznacza to, że widać na niej każde wgniecenie, przytarcie i ślad codziennego użytku.

Przyszła do nas pani z pretensjami, że jej platynowa obrączka wygląda jakby ktoś nią gwoździe wbijał — zaledwie kilka dni po ślubie. Wyjaśniliśmy właściwości platyny. Nie do końca wierzyła… dopóki nie obejrzała nagrania z wesela i sama zobaczyła, jak siedząc przy granitowym stole wybija rytm muzyki obrączką o ten stół. Wróciła z przeprosinami.

Alergia — tutaj platyna ma rzeczywistą przewagę. Platyna próby 950 jest hipoalergiczna: nie zawiera niklu ani innych metali które najczęściej wywołują reakcje skórne. Dla osób ze stwierdzoną alergią kontaktową na metale — to realny argument.

Platyna ma również naturalny biały kolor, który nie wymaga rodowania — w odróżnieniu od białego złota. To oznacza mniej obsługi serwisowej w tym zakresie.

Tytan, ceramika i stal — co warto wiedzieć

Materiały nietradycyjne pojawiają się w rozmowach coraz częściej — głównie przez cenę i nowoczesny wygląd. Ale przy obrączkach ślubnych jest jeden argument który przewyższa wszystko inne: obrączki kupujecie na resztę życia — i rozmiar palca zmienia się przez całe życie.

Obrączki tytanowe i ceramiczne są na raz. Nie da się ich powiększyć ani zmniejszyć. Jeśli palec spuchnie w ciąży, zmieni się waga albo przyjdzie starsze wiekiem — obrączka po prostu przestanie pasować. A nowej nie da się z niej przerobić.

Stal nierdzewna hartowana — historia którą warto pamiętać

Klient przeczytał w internecie, że stal się nie zużywa. Kupił takie obrączki. Uderzył się w palec, palec spuchł i obrączka odcięła dopływ krwi. Pogotowie powiedziało: amputacja palca. Straż pożarna: nie dali rady. Ślusarz: nic nie zrobił. Dopiero u nas — po godzinie cięcia piłą diamentową w osłonie wodnej — udało się zdjąć obrączkę. Stal jest niemal niemożliwa do rozłożenia, silnie się nagrzewa przy cięciu i stwarza realne ryzyko dla zdrowia. Dla obrączki ślubnej — to bardzo zły wybór.

Rozmiar palca się zmienia — tego wielu zapomina

To jedno z najważniejszych zdań jakie mówię każdej parze przy pierwszej rozmowie o obrączkach: rozmiar palca nie jest stały. Ludzie wyobrażają sobie, że skoro teraz mają rozmiar 17, to będą go mieć zawsze. Nic bardziej błędnego.

Rozmiar palca zmienia się przy:

◆ Zmianie wagi: kilka kilo w górę lub w dół może oznaczać inną wielkość obrączki.
◆ Ciąży: palce puchną znacznie — to naturalne zjawisko związane ze wzrostem objętości krwi i zmianami hormonalnymi. Czasem po porodzie palce wracają do rozmiaru sprzed ciąży, czasem nie.
◆ Porą roku: latem palce są często grubsze niż zimą. Wysoka temperatura rozszerza naczynia krwionośne i sprzyja zatrzymywaniu płynów w tkankach. U kobiet dołączają wahania hormonalne — różnica między latem a zimą może wynieść nawet 1–2 rozmiary.
◆ Wiekiem: sylwetka zmienia się z dekady na dekadę — obrączki mogą wymagać korekty po kilkunastu latach.
Dlatego złoto i platyna są tak ważne przy obrączkach — możemy je powiększyć, zmniejszyć, przerobić. Tytan i ceramika — nie. A stal chirurgiczna nawet zdjąć w nagłym przypadku bywa dramatycznie trudno.
—   —   —
Co warto zapamiętać
◆ Złoto 333/375 odradzamy: ciemnieje po kilku tygodniach. Nie jest to materiał na obrączki które mają służyć całe życie.
◆ Złoto 585 to złoty standard: dostępne we wszystkich kolorach, trwałe i odporne — wybór większości par.
◆ Złoto 750 dla wymagających i alergików: głębszy kolor, mniej domieszek, nieco miększe niż 585.
◆ Platyna 950 — prawdziwy argument dla alergików: hipoalergiczna, biała bez rodowania, miększa niż złoto 585 — widoczne wgniecenia to jej cecha, nie wada.
◆ Tytan i ceramika — obrączki na raz: nie można powiększyć ani zmniejszyć. Przy obrączkach ślubnych to poważne ograniczenie.
◆ Rozmiar palca zmienia się przez całe życie. Materiał obrączki powinien umożliwiać późniejszą korektę rozmiaru.

Szukacie obrączek? Chcecie zobaczyć różnicę między próbami na żywo?

Zapraszam do Pracowni J&A przy ul. Kazimierza Wielkiego 34 we Wrocławiu.
Pokażemy Wam różne próby złota, kolory i przykładowe modele. Dobry wybór obrączki to 30 minut rozmowy — a nosi się je całe życie.

Tomasz Krawceniuk
Gemmolog dyplomowany IGI · Mistrz złotnictwa · Pracownia Jubilerska J&A, Wrocław.
Specjalizuje się w wykonywaniu biżuteri na indywidualne zamówienie, wycenie biżuteri i kamieni szlachetnych oraz doradztwie przy wyborze obrączek i pierścionków zaręczynowych.