Jaka próba złota na obrączki?

Tomasz Krawceniuk, J&A Wrocław

J&A Pracownia Jubilerska · Wrocław
—  Poradnik jubilerski

Jaka próba złota
na obrączki?

Tomasz Krawceniuk  —  gemmolog GIA, mistrz złotnictwa  ·  Pracownia J&A, Wrocław

Obrączki kupujecie raz. Przynajmniej taka jest teoria. W praktyce co jakiś czas ktoś wraca do pracowni z pytaniem jak naprawić, powiększyć, zmniejszyć — albo co zrobić z obrączką, która po kilku tygodniach noszenia zrobiła się szarobura. To nie jest bajka — to efekt złota niskiej próby. I to od tego zacznijmy.

Pytanie o próbę złota na obrączki pojawia się przy wyborze prawie zawsze. Często pada w jednym zdaniu z pytaniem o cenę. I choć budżet ma znaczenie — warto wiedzieć co tak naprawdę kryje się za każdą liczbą wybitą na wewnętrznej stronie obrączki.

—   —   —

Co oznacza próba złota — jeden rząd wielkości

Próba złota mówi jak dużo czystego złota zawiera stop. Złoto próby 585 to 58,5% czystego złota — reszta to metale, które nadają mu twardość, kolor i wytrzymałość. Czyste złoto (próba 999) jest zbyt miękkie na biżuterię — zarysowałoby się przy pierwszym kontakcie z twardszym materiałem.

Domieszkami są najczęściej: miedź, srebro, cynk, pallad. To one decydują nie tylko o twardości, ale i o kolorze — stąd białe złoto, różowe złoto, złoto czerwone czy palladowe.

PróbaZawartość złotaDostępne koloryDla kogo
333 / 37533–37,5%żółtyNie polecamy na obrączki
417 / 50041,7–50%żółtyBardzo rzadko stosowane
58558,5%żółty, biały, różowy, czerwony, palladowyWiększość par — złoty standard
75075%żółty, biały, różowy, czerwony, palladowyKlienci premium, alergicy
950 Platyna95% PtNaturalny białyAlergicy, minimaliści, luksus

Próby 333 i 375 — szczera opinia z pracowni

Obrączek z tych prób nie polecamy. Mówię to wprost, bo klienci powinni wiedzieć co kupują.

Złoto próby 333 zawiera zaledwie 33,3% czystego złota. Ponad dwie trzecie stopu to metale nieszlachetne — miedź, cynk, srebro — które reagują z potem, kwasami w kosmetykach i codziennym środowiskiem. Efekt? Obrączka po kilku tygodniach noszenia zaczyna ciemnieć i robi się szarobura.

Przyszła do nas pani z obrączką, która po paru tygodniach zrobiła się bura. Była przekonana, że coś się zepsuło albo że obrączka jest podrabiana. Nic z tych rzeczy — to był po prostu efekt niskiej próby złota reagującego z potem i kosmetykami.

Czasem takie obrączki są dodatkowo złocone — wyglądają świetnie w witrynie. Ale jak złocenie zejdzie, zaczyna się ciemnienie. Można złocić ponownie, ale to usuwanie objawu, nie przyczyny.

Próby 417 i 500 istnieją, ale są praktycznie niestosowane — nie mają ani zalet niskiej ceny, ani jakości wyższych prób.

Próba 585 — złoty standard na polskich obrączkach

Zdecydowana większość obrączek które wykonujemy to złoto 585. I nie jest to przypadek — ta próba łączy w sobie to co najważniejsze: wygląd, trwałość i cenę.

58,5% czystego złota to wystarczająco dużo, żeby stop zachowywał głęboki kolor i odporność na ciemnienie. Jednocześnie domieszki nadają obrączce odpowiednią twardość na codzienne użytkowanie.

Dostępność kolorów w 585 jest pełna: żółty, biały rodowany, różowy, czerwony, palladowy — a także kombinacje dwóch lub trzech kolorów w jednej obrączce.

Białe złoto wymaga odświeżenia rodu co jakiś czas. U jednej osoby rod trzyma pół roku, u innej dwa lata — zależy to od sposobu użytkowania, kosmetyków i stylu życia. Optymalnie: odnowienie raz na rok.

Próba 750 — dla kogo ma sens?

Złoto próby 750 zawiera 75% czystego złota. Ma głębszy, bogatszy kolor niż 585 — szczególnie wyraźny w żółtej wersji. To wybór dla klientów, którym zależy na najwyższej klasie materiału albo którzy mają wrażliwą skórę — wyższa zawartość złota oznacza mniej domieszek, które mogą uczulać.

Warto wiedzieć, że praca złotnika przy 585 i 750 jest praktycznie taka sama. Różnica pojawia się przy zużyciu — 750 zużywa się nieco szybciej niż 585, bo jest trochę miększe. Ale to różnica niewielka i przy średnio intensywnym użytkowaniu obrączki — bez znaczenia.

Platyna — luksus, który ma swoje zasady

Platyna jest wybierana głównie z dwóch powodów: prestiż i alergia. I oba są uzasadnione — ale trzeba wiedzieć kilka rzeczy zanim się zdecyduje.

Mit: „platyna jest twardsza niż złoto”. Tak — ale tylko jeśli porównamy czystą platynę z czystym złotem. Z biżuterią tak nie jest. Platyna próby 950 jest miększa niż złoto 585. Oznacza to, że widać na niej każde wgniecenie, przytarcie i ślad codziennego użytku.

Przyszła do nas pani z pretensjami, że jej platynowa obrączka wygląda jakby ktoś nią gwoździe wbijał — zaledwie kilka dni po ślubie. Wyjaśniliśmy właściwości platyny. Nie do końca wierzyła… dopóki nie obejrzała nagrania z wesela i sama zobaczyła, jak siedząc przy granitowym stole wybija rytm muzyki obrączką o ten stół. Wróciła z przeprosinami.

Alergia — tutaj platyna ma rzeczywistą przewagę. Platyna próby 950 jest hipoalergiczna: nie zawiera niklu ani innych metali które najczęściej wywołują reakcje skórne. Dla osób ze stwierdzoną alergią kontaktową na metale — to realny argument.

Platyna ma również naturalny biały kolor, który nie wymaga rodowania — w odróżnieniu od białego złota. To oznacza mniej obsługi serwisowej w tym zakresie.

Tytan, ceramika i stal — co warto wiedzieć

Materiały nietradycyjne pojawiają się w rozmowach coraz częściej — głównie przez cenę i nowoczesny wygląd. Ale przy obrączkach ślubnych jest jeden argument który przewyższa wszystko inne: obrączki kupujecie na resztę życia — i rozmiar palca zmienia się przez całe życie.

Obrączki tytanowe i ceramiczne są na raz. Nie da się ich powiększyć ani zmniejszyć. Jeśli palec spuchnie w ciąży, zmieni się waga albo przyjdzie starsze wiekiem — obrączka po prostu przestanie pasować. A nowej nie da się z niej przerobić.

Stal nierdzewna hartowana — historia którą warto pamiętać

Klient przeczytał w internecie, że stal się nie zużywa. Kupił takie obrączki. Uderzył się w palec, palec spuchł i obrączka odcięła dopływ krwi. Pogotowie powiedziało: amputacja palca. Straż pożarna: nie dali rady. Ślusarz: nic nie zrobił. Dopiero u nas — po godzinie cięcia piłą diamentową w osłonie wodnej — udało się zdjąć obrączkę. Stal jest niemal niemożliwa do rozłożenia, silnie się nagrzewa przy cięciu i stwarza realne ryzyko dla zdrowia. Dla obrączki ślubnej — to bardzo zły wybór.

Rozmiar palca się zmienia — tego wielu zapomina

To jedno z najważniejszych zdań jakie mówię każdej parze przy pierwszej rozmowie o obrączkach: rozmiar palca nie jest stały. Ludzie wyobrażają sobie, że skoro teraz mają rozmiar 17, to będą go mieć zawsze. Nic bardziej błędnego.

Rozmiar palca zmienia się przy:

Zmianie wagi: kilka kilo w górę lub w dół może oznaczać inną wielkość obrączki.
Ciąży: palce puchną znacznie — to naturalne zjawisko związane ze wzrostem objętości krwi i zmianami hormonalnymi. Czasem po porodzie palce wracają do rozmiaru sprzed ciąży, czasem nie.
Porą roku: latem palce są często grubsze niż zimą. Wysoka temperatura rozszerza naczynia krwionośne i sprzyja zatrzymywaniu płynów w tkankach. U kobiet dołączają wahania hormonalne — różnica między latem a zimą może wynieść nawet 1–2 rozmiary.
Wiekiem: sylwetka zmienia się z dekady na dekadę — obrączki mogą wymagać korekty po kilkunastu latach.
Dlatego złoto i platyna są tak ważne przy obrączkach — możemy je powiększyć, zmniejszyć, przerobić. Tytan i ceramika — nie. A stal chirurgiczna nawet zdjąć w nagłym przypadku bywa dramatycznie trudno.
—   —   —
Co warto zapamiętać
Złoto 333/375 odradzamy: ciemnieje po kilku tygodniach. Nie jest to materiał na obrączki które mają służyć całe życie.
Złoto 585 to złoty standard: dostępne we wszystkich kolorach, trwałe i odporne — wybór większości par.
Złoto 750 dla wymagających i alergików: głębszy kolor, mniej domieszek, nieco miększe niż 585.
Platyna 950 — prawdziwy argument dla alergików: hipoalergiczna, biała bez rodowania, miększa niż złoto 585 — widoczne wgniecenia to jej cecha, nie wada.
Tytan i ceramika — obrączki na raz: nie można powiększyć ani zmniejszyć. Przy obrączkach ślubnych to poważne ograniczenie.
Rozmiar palca zmienia się przez całe życie. Materiał obrączki powinien umożliwiać późniejszą korektę rozmiaru.

Szukacie obrączek? Chcecie zobaczyć różnicę między próbami na żywo?

Zapraszam do Pracowni J&A przy ul. Kazimierza Wielkiego 34 we Wrocławiu.
Pokażemy Wam różne próby złota, kolory i przykładowe modele. Dobry wybór obrączki to 30 minut rozmowy — a nosi się je całe życie.

Tomasz Krawceniuk
Gemmolog dyplomowany GIA (Gemological Institute of America) · Mistrz złotnictwa · Pracownia Jubilerska J&A, Wrocław.
Specjalizuje się w wykonywaniu biżuteri na indywidualne zamówienie, wycenie biżuteri i kamieni szlachetnych oraz doradztwie przy wyborze obrączek i pierścionków zaręczynowych.